گرم شدن هوا مي‌تواند برخي بيماري‌ها را افزايش دهد. يکي از اين بيماري‌ها، عفونت‌هاي گوارشي است که اغلب به دليل مصرف غذاهاي آلوده ايجاد مي‌شود زيرا هواي گرم مي‌تواند زمينه‌ساز رشد ميکروب‌ها شود.عفونت‌هاي گوارشي و اسهال مسافران دو نمونه شايع بيماري‌هاي فصل گرماست که در درمانگاه اين هفته به آنها اشاره مي‌کنيم. گفتگوي ما را با دکتر ايرج خسرونيا رييس جامعه متخصصان داخلي، در همين رابطه بخوانيد.





: آقاي دکتر، عفونت‌هاي گوارشي از کجا مي‌آيند؟باکتري‌ها، ويروس‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها مي‌توانند سبب عفونت‌هاي گوارشي شوند. اين عفونت‌ها بيشتر در نتيجه نوشيدن آب آلوده، خوردن ميوه‌ها يا سبزي‌هاي خام و نشسته يا خوردن گوشت يا ماهي که خوب پخته نشده‌اند، ايجاد مي‌شود.: شايع‌ترين علايمي که در عفونت‌هاي گوارشي ديده مي‌شود، چيست؟
اسهال آبکي، تهوع و استفراغ، تب، دل‌پيچه، دردهاي مبهم و گاه و بيگاه عضلاني و سردرد از علايم و نشانه‌هاي عفونت‌هاي گوارشي است. البته فراموش نکنيد که اگر اين علايم و نشانه‌ها به‌صورت اسهال شديد و يا اسهال خوني بود از فوريت بيشتري برخوردار است و بايد فرد بيمار به سرعت به نزديک‌ترين اورژانس مراجعه کند.: تشخيص عفونت‌هاي گوارشي چگونه است؟
اغلب عفونت‌هاي گوارشي به فاصله يک تا دو روز بسته به دوره نهفتگي عامل عفونت‌زا، موجب ظهور علايم و نشانه‌هايي در فرد مي‌شوند. اسهال شايع‌ترين نشانه عفونت گوارشي است. چنانچه پوشش داخلي لوله گوارش آسيب ببيند، مدفوع ممکن است خوني شود. استفراغ هم شايع است. در برخي از موارد تب، بي‌اشتهايي، دل‌پيچه، تهوع و کاهش وزن هم روي مي‌دهد. اسهال و استفراغي که در عرض چند ساعت پس از خوردن غذا ايجاد مي‌شود، عموما دلالت بر مسموميت غذايي در اثر يک سم پيش ساخته دارد تا سمي که پس از استقرار باکتري در روده‌ها آزاد شده است. براي تعيين علت، از خون يا مدفوع نمونه‌برداري مي‌شود و نمونه براي تجزيه و تحليل به آزمايشگاه ارسال مي‌شود.: عفونت‌هاي گوارشي تا چه حد جدي و خطرناک هستند؟
در کشورهاي پيشرفته، عفونت‌هاي گوارشي عموما جدي و خطرناک به شمار نمي‌آيند، هر چند مي‌توانند در بچه‌هاي کوچک، افراد خيلي مسن يا دچار ضعف سيستم ايمني مرگبار باشند. در کشورهاي در حال توسعه که سطح بهداشت اغلب پايين و مراقبت‌هاي بهداشتي در حد کافي نيست، بيماري‌هاي اسهالي از جمله علل اصلي بيماري و مرگ و مير به شمار مي‌روند. دفع مايعات از طريق اسهال مي‌تواند سبب کم‌آبي بدن شود. اين عارضه در سالمندان و کودکان کم‌سن و سال مشکل جدي قلمداد مي‌شود. به همين دليل نوشيدن مقادير فراوان، مايعات سالم و بي‌خطر در طول دوره بيماري بسيار حايز اهميت است.: براي درمان چنين مشکلاتي چه راهکارهايي را توصيه مي‌کنيد؟


اغلب اوقات، عفونت‌هاي گوارشي در عرض چند روز بهبود مي‌يابند و حال بيمار بدون درمان کاملا خوب مي‌شود. در طول بيماري بايد تا حد امکان آب دفع شده بدن را با نوشيدن آب جايگزين کنيد.
آب و نوشيدني‌هاي ديگر که حاوي سديم، پتاسيم و ساير مواد مغذي هستند. به‌طور کلي، بهتر از ديگر نوشيدني‌ها هستند، اگر آب بدنتان تا حد زيادي از دست رفته باشد، ممکن است براي جايگزيني آن به تزريق سرم نياز باشد. اگر علت عفونت گوارشي، باکتري باشد، آنتي‌بيوتيک‌ها مي‌توانند طول دوره بيماري را کوتاه کنند براي مثال، اسهال ناشي از اي‌کولاي ممکن است عوارض جدي و خطرناکي را در پي داشته باشد. علايم و نشانه‌هايي مانند تهوع، استفراغ، دل‌درد و اسهال، برخي از عوارض جانبي احتمالي آنتي‌بيوتيک‌ها هستند.: براي پيشگيري از عفونت‌هاي گوارشي، به ويژه در فصل گرما چه توصيه‌اي داريد؟
بهداشت و نظافت، عنصر کليدي در پيشگيري از عفونت‌هاي گوارشي است. شستشوي مرتب دست‌ها يکي از موثرترين راه‌هاي خلاصي از شر ميکروب‌هاست. به علاوه، تمامي نواحي بدن را که به نوعي با گوشت خام تماس پيدا مي‌کنند (به خصوص گوشت مرغ و ساير پرندگان) با آب داغ و صابون بشوييد. پيش از خوردن گوشت، اطمينان حاصل کنيدکه به طور کامل پخته شده است. اگر به يک کشور خارجي سفر مي‌کنيد از مصرف آب شرب محلي و قطعات يخ و خريد از اغذيه فروشي‌هاي غيربهداشتي خودداري کنيد. ميوه و سبزي خام هم نخوريد مگر اينکه پوست آنها را خودتان بگيريد.: فصل تابستان فرارسيده و مسافرت‌هاي مردم آغاز شده است. در اين ميان، بسياري از مسافران گله‌مند هستند که در مسافرت دچار اسهال مي‌شوند. به نظر شما علت اين امر چيست؟
اسهال مسافران اغلب با علايم اسهال و دل‌پيچه بروز مي‌کند. براي اين بيماري عوامل متعددي را مطرح مي‌کنند. از جمله مصرف نوشيدني يا غذايي که به آن عادت نداريد، تفاوت عادات زندگي و تغيير در تعادل باکتري‌هايي که اغلب در روده‌هاي شما زندگي مي‌کنند. به طور معمول، اين بيماري با فقر بهداشتي در ارتباط است يعني غذا و آب آلوده ممکن است حاوي باکتري، ويروس يا انگل‌هايي باشندکه موجب اسهال و دل‌پيچه ‌شوند.: اين بيماري‌ تا چه حد جدي است؟
اين بيماري اغلب ناگهان حين سفر يا اندکي پس از بازگشت به منزل آغاز مي‌شود. معمولا علايم آن خفيف است و در عرض سه يا چهار روز ملايم‌تر مي‌شود ولي ممکن است تا چند روز ديگر هم احساس ناخوشايندي به افراد مبتلا دست دهد. بعضي اوقات اسهال مسافران مي‌تواند مشکلات بيشتري ايجاد کند. چنانچه بيماري به وسيله ارگانيسم‌هايي غير از باکتري‌هاي معمول ايجاد شود، ممکن است نشانه‌هاي بيماري شديدتر، طولاني‌تر و به درمان مقاوم‌تر باشد. به طور معمول، براي رهايي از اين بيماري مصرف دارو الزامي است.: درمان بيماري‌ اسهال مسافران چگونه است؟
اگر به اسهال مسافران مبتلا شديد، براي جايگزيني آب و املاح و مواد معدني از دست رفته، تا حد امکان از مايعات سالم استفاده کنيد. مصرف آب پرتقال، سيب يا ساير ميوه‌ها براي جايگزين کردن پتاسيم از دست رفته بسيار مفيد است. به محض اينکه احساس کرديد اشتهايتان باز شده، تغذيه را با غذاهاي نرم و بدون چربي آغاز کنيد تا دستگاه گوارش‌تان تحريک نشود. موز منبع غني پتاسيم است و به کاهش دفع اسهال کمک مي‌کند، از غلات بدون ادويه، برنج، ژلاتين و سوپ گوشت رقيق شده و تخم‌مرغ عسلي هم مي‌توان استفاده کرد. : برخي از مسافران به‌عنوان يک اقدام پيشگيرانه از آنتي‌بيوتيک هم استفاده مي‌کنند. نظر شما چيست؟
آنتي‌بيوتيک براي پيشگيري توصيه نمي‌شود.: براي بيماري اسهال مسافران تاکنون واکسني ساخته شده يا خير؟
هيچ نوع واکسني براي پيشگيري از ابتلا به اسهال مسافران وجود ندارد. اما برخي از منابع خارجي استفاده از قرص بيسموت در طول سفر را توصيه مي‌کنند که با اين کار خطر ايجاد اسهال بسيار کاهش مي‌يابد.: چه مراقبت‌هايي لازم است تا اسهال مسافران روي ندهد؟


اولين نکته مهم براي اجتناب از اسهال حين سفر اين است که از آب استريل استفاده کنيم. اغلب افراد به علت بي‌توجهي درمصرف آب يا يخ آلوده بيمار مي‌شوند. مطلب ديگر هم دقت در انتخاب آب ميوه‌هاست زيرا ممکن است برخي از اين آب‌ميوه‌ها با آب نامناسب رقيق شده باشند. همچنين غذاهاي پخته شده اغلب بي‌خطرند اما غذاهاي خام را مصرف نکنيد، به ويژه سالادي که حاوي کاهو يا سبزي‌هاي خام است. ميوه‌ها يا سبزي‌هايي که داراي پوست هستند و شما مي‌توانيد پوست آنها را پيش از خوردن بگيريد، اغلب سالم و بي‌خطرند، البته پس از شستن دقيق. از خوردن ميوه و سبزي‌هايي که قبلا پوست آنها گرفته شده، خودداري کنيد. توصيه ديگر اينکه در رستوران‌هاي بين راهي معتبر غذا بخوريد و از فروشنده‌هاي کنار خيابان غذا نگيريد و تنها غذاهايي مصرف کنيد که پخته شده باشند. اگر خودتان غذا مي‌پزيد، اقلام غذايي فاسدشدني را سرد نگاه داريد، حتي غذاهاي پخته هم مي‌توانند دچار آلودگي شوند. از مصرف شير و فرآورده‌هاي لبني غيرپاستوريزه، خودداري کنيد.

__________________
عضو تحریریه علمی ایران سلامت
اطلاعیه مدیریت سایت- دعوت به همکاری : سایت ایران سلامت , جهت تکمیل و توسعه بخش ها و فعالیت های مختلف ,از افراد علاقه مند دعوت به همکاری می نماید.